Jeśli tankujesz w Polsce, w cenie każdego litra siedzi opłata paliwowa — i właśnie zmienia się to, na co te pieniądze idą. W czwartek na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano zaktualizowany projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw, który przewiduje, że od 1 lipca do 31 grudnia 2027 r. 38 proc. wpływów z opłaty paliwowej trafi bezpośrednio do dochodów budżetu państwa. Autorem dokumentu wskazanym w RCL jest minister infrastruktury Dariusz Klimczak.
Czym jest opłata paliwowa i na co dziś idzie?
Opłata paliwowa jest pobierana wraz z wprowadzeniem paliw silnikowych na krajowy rynek. Ustawowo uiszczają ją m.in. producenci i importerzy paliw, ale w praktyce wpływa na kwoty, które płacisz na stacji — podobnie jak akcyza i VAT, które składają się na większość ceny litra diesla. Opłata jest przy tym co roku podnoszona ze względu na inflację.
Obecnie Krajowy Fundusz Drogowy, który zasila głównie GDDKiA, dostaje 76,9 proc. wpływów, Fundusz Kolejowy 19,45 proc., a Fundusz rozwoju przewozów autobusowych 3,65 proc. Do budżetu państwa nie idzie z tego źródła nic bezpośrednio — i to się ma zmienić.
Kto dostanie te pieniądze po zmianie?
Projekt rozdziela wpływy na dwa etapy: okres przejściowy w drugiej połowie 2027 r. i docelowy podział od 2028 r.
| Beneficjent | Dziś | 1 VII – 31 XII 2027 | od 1 I 2028 |
|---|---|---|---|
| Krajowy Fundusz Drogowy | 76,9 proc. | 47,75 proc. | 47,75 proc. |
| Fundusz Kolejowy | 19,45 proc. | 12 proc. | 50 proc. |
| Fundusz rozwoju przewozów autobusowych | 3,65 proc. | 2,25 proc. | 2,25 proc. |
| Budżet państwa | — | 38 proc. | — |
W okresie przejściowym na drogi, kolej i przewozy autobusowe pójdzie z opłaty paliwowej mniejszy udział niż dziś. Dopiero od 1 stycznia 2028 r. Fundusz Kolejowy ma dostać połowę wpływów i stać się głównym krajowym źródłem finansowania inwestycji z Krajowego Programu Kolejowego do 2030 r., realizowanych przez PKP PLK. Spółka Centralny Port Komunikacyjny, która ma zbudować sieć Kolei Dużych Prędkości, w projekcie jest wymieniona warunkowo: jej komponent kolejowy będzie mógł być finansowany z Funduszu „w przypadku zaistnienia odpowiedniej przestrzeni finansowej”.
Czy paliwo od tego podrożeje?
Projekt zakłada, że suma stawek akcyzy i opłaty paliwowej pozostanie na tym samym poziomie. Autorzy propozycji wskazują, że ma to zachować neutralność zmian dla cen paliw i inflacji — czyli sam nowy podział wpływów nie powinien sam z siebie ruszyć ceny na pylonie.
Kiedy to wejdzie w życie?
Pierwsza wersja projektu pojawiła się w lutym 2026 r. i zakładała start przepisów na początku 2027 r. Najnowszy dokument przesuwa ten termin na 1 lipca 2027 r., do końca 2027 r. mają obowiązywać przepisy przejściowe, a kluczowa zmiana na rzecz Funduszu Kolejowego wchodzi 1 stycznia 2028 r. Sam Fundusz Kolejowy działa w Banku Gospodarstwa Krajowego od 2006 r. i finansuje m.in. budowę, przebudowę, remonty i utrzymanie linii kolejowych.
Co to zmienia dla ciebie?
- Na stacji — według projektu łączne obciążenie litra akcyzą i opłatą paliwową ma zostać bez zmian, więc nie jest to zapowiedź podwyżki cen.
- Co roku i tak drożej — opłata paliwowa jest waloryzowana inflacją niezależnie od tego, jak dzielone są wpływy.
- Nic nie jest przesądzone — projekt czeka jeszcze ewentualne przyjęcie przez rząd, głosowania w Sejmie i Senacie oraz decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o podpisie.